Probleemgebieden die uit de vragenlijst blijken en wat u kunt doen

Uit de vragenlijst blijkt dat uw eetgedrag wellicht door een of meer probleemgebieden wordt getypeerd. Voor alle duidelijkheid, de lijst geeft een uitslag in 13 gebieden n.l.:

1 Onregelmatig en ongunstige verdeling van energie over de dag
2. Eten als reactie op voedselprikkels die niet met hongergevoel te maken hebben
3 Veel verborgen vet
4 Te veel suiker
5 Overmatig gebruik van vet bij het koken
6 Eten als reactie bij stress
7 Te veel bezig zijn met het lijnen
8 Te weining voedingsvezel
9 Eten onder invloed van bepaalde stemmingen
10 Eten bij nevenactiviteiten
11 Te weinig lichaamsbeweging
A Hoe zwaar weegt het probleem bij u
B Mate van zelfdiscipline

Per probleem gebied wordt in het nu volgende aangegeven wat u zou kunnen doen om de problemen te verminderen

1 Onregelmatig eten en ongunstige verdeling van energie over de dag
Veel mensen voelen zich fit en energiek wanneer ze drie keer per dag eten. Wie echter problemen heeft met de lijn, doet er goed aan om vijf tot zes keer per dag te eten. Ga in ieder geval uit van vaste tijdstippen. Dan kunt u af en toe iets tussendoor nemen zodat u vijf tot zes keer per dag eet. Plan in feite ook de tussendoortjes verstandig. Neem bijvoorbeeld een bekertje yoghurt (met zoetstof) of een portie fruit.

2 Eten als reactie op voedselprikkels die niet met hongergevoel te maken hebben (zien eten doet eten)
Eten doen we om verschillende redenen: we eten om ons lichaam in stand te houden, we eten omdat we iets lekker vinden, we eten om gezond te blijven. Meestal eten we omdat we honger of trek hebben. Veel mensen eten echter ook als reactie op bepaalde situaties die niets met hongergevoel te maken hebben. Zij krijgen de neiging om te eten als ze iets lekkers zien of ruiken of als ze in de buurt van de koelkast komen. Anderen eten altijd vlak voor het naar bed gaan of als ze thuis komen van hun werk. Onbewust wordt eten dan een gewoonte die niets met een lichamelijke behoefte te maken heeft. Zorg er in dit geval voor dat u een aantal eenvoudige tips opvolgt zoals:

- doe nooit boodschappen met een lege maag;
- neem altijd een boodschappenlijstje mee;
- wen uzelf vaste eettijden aan;
- zorg ervoor dat er geen lekkere dingen zijn die voor het grijpen liggen.

3 Veel verborgen vet
Vet is een belangrijke smaakmaker in onze voeding: volvette kaas is lekkerder dan magere kaas en echte boter smaakt beter dan halvarine. Soms is het vet zichtbaar aanwezig (bijv. vet vlees), soms is het verborgen. Rijk aan verborgen vet zijn bijv. kant-en-klaar gerechten, snacks, zoutjes, noten en koek. Ook hier geldt dat we moeten leren om bewuster te kiezen voor producten die minder vet bevatten. Er wordt veel voorlichting over te vet eten gegeven.

Houdt u zich in ieder geval aan de volgende regels:
- kies halfvolle en magere melkproducten;
- besmeer boterhammen met halvarine;
- kies vaker voor kip of vis bij de warme maaltijd;
- kies voor magere vleeswaren;
- gebruik meer rauwkost en fruit.

4 Te veel suiker

Suiker heeft geen enkele voedingswaarde en levert uitsluitend calorieën. Maar het is, net zoals vet, wel een belangrijke smaakmaker en vaak zijn we in de loop van de jaren gewend geraakt aan een bepaalde hoeveelheid zoet” in ons dag-menu. Zo zijn veel mensen gewend om iedere dag één of meerdere glazen frisdrank te gebruiken. Terwijl ze niet beseffen dat 1 glas gelijk is aan maar liefst 5 klontjes suiker.

Kies in ieder geval voor suikervrije dranken. Probeer echte zoete zaken (snoep, zoete koekjes, etc.) te vermijden.

5 Overmatig gebruik van vet bij het koken
Vet is een belangrijke smaakmaker in onze voeding en wordt door veel mensen dan ook rijkelijk toegepast bij het koken. Bij het bakken en braden, in sausjes en bij het op smaak maken van groenten.
Daarnaast neemt het vetgebruik toe door regelmatig gebruik van kant-en-klaar producten en tussendoortjes. Dat je ook zonder vet heel smakelijk kunt koken is velen bekend.
Bijvoorbeeld:

- gebruik een pan met anti-aanbaklaag dan is slechts weinig vet nodig;
- vis, kipfilet en eieren kunnen worden gepocheerd;
- vlees- en vissoorten kunnen meestal ook gegrild worden.

6 Eten als reactie op stress (emotioneel eetgedrag)

Bij sommige mensen slaan de zenuwen letterlijk en figuurlijk op de maag, waardoor zij geen hap meer naar binnen krijgen. Veel mensen reageren echter precies omgekeerd: in een periode van spanning/stress eten zij juist meer dan normaal. Door op iets te kauwen raken zij de spanning kwijt en een goed gevulde maag werkt bovendien rustgevend. Het kan in dit geval erg belangrijk zijn om aan de hand van ontspanningsoefeningen de stress te verminderen. We zagen ook hoe bewegingsactiviteiten kunnen helpen.

7 Te veel bezig zijn met het lijnen (lijngericht eetgedrag)
Mensen die last hebben van overgewicht, hebben dat niet sinds gisteren. Vaak zijn ze al jaren aan het lijnen en weten ze uit hun hoofd hoeveel calorieën er in bepaalde producten zitten. Omdat ze altijd aan het lijnen zijn, worden ze door hun omgeving niet meer serieus genomen. Soms kan dat voortdurende “op de lijn letten” averechts werken: in plaats van af te vallen, komt men alleen maar aan. Lijnen wordt dan “kwijnen”. Het denken in calorieën van de moeilijkste dingen om te veranderen. Als u al vaker gelijnd heeft en van uzelf weet dat u weinig vasthoudend bent, is het verstandig om weer een streng dieet te volgen.

8 Te weinig voedingsvezel
In een gezonde voeding mogen volkorenproducten, peulvruchten, vers fruit en (rauwe) groenten niet ontbreken. In de eerste plaats zijn het producten die de maag vullen zonder dat ze calorieën leveren en in de tweede plaats zijn ze een rijke bron van vitamines en mineralen. Bovendien zijn deze producten rijk aan voedingsvezels, die een gunstige werking op de darmen hebben.
Vandaar dat vezelrijke producten, rauwe groente en vers fruit ook in ieder afslankdieet ruim aan bod komen.

9 Eten onder invloed van bepaalde stemmingen (emotioneel eetgedrag)
Mensen die teveel eten, reageren daarmee vaak op bepaalde stemmingen of situaties die met honger eigenlijk niets te maken hebben. Ze krijgen behoefte aan eten als ze verdrietig zijn of als alles weer eens tegen zit. Eten werkt rustgevend en kan als zodanig een gewoonte worden om moeilijke momenten de baas te kunnen. Om het gewicht blijvend onder controle te kunnen houden, is het belangrijk dat u te weten komt wat uw moeilijkste momenten zijn. Dat is geen gemakkelijke opgave. Pas op het moment dat u hierin inzicht heeft kunt u voor uzelf “eet-vervangende” acties plannen zoals bijvoorbeeld een wandeling maken, contact met een vriend of vriendin zoeken, etc.

10 Eten bij nevenactiviteiten (aangeleerde gewoontes)
Veel mensen hebben zich aangewend om tijdens het eten nog andere dingen te doen. Ze eten bijvoorbeeld voor de T.V. of met de krant op tafel. Andere mensen zijn gewend om bij bepaalde activiteiten altijd iets te eten, bijvoorbeeld als ze naar een voetbalwedstrijd op T.V. zitten te kijken. Doordat de aandacht meer uitgaat naar het T.V. kijken dan naar het eten, gaan er ongemerkt heel wat overbodige calorieën naar binnen. Wanneer de T.V.-avond zonder knabbeltjes niet gezellig lijkt, dan zijn energie-arme knabbeltjes al een stap in de goede richting.

1 1 Te weinig lichaamsbeweging (onwetend gedrag)
We hoeven u niet meer uit te leggen dat regelmatige lichaamsbeweging voor iedereen goed is. Bij het afslanken is lichaamsbeweging extra belangrijk.

Uit onderzoek is gebleken dat mensen die naast hun dieet regelmatig aan lichaamsbeweging deden, niet alleen sneller afvallen, maar ook beter op gewicht blijven. Een combinatie van dieet en beweging is dus effectiever dan een dieet alleen. Enfin, in les 5 zijn we hier al uitvoerig op ingegaan. De volgende twee mogelijkheden hebben niet direct met uw eetgedrag te maken, maar zijn wel van belang m.b.t. de keuzes die u kunt maken.

A Hoe zwaar weegt het probleem voor u?
Indien u meer dan twee van de aangegeven vragen heeft aangekruist, geldt dat uw overgewicht een werkelijk zeer zwaar probleem voor u is. U bent niet in staat om het probleem als het ware met een knipoog te bezien. U kunt er niet eens gezellig om lachen. Nee, het probleem verteert u als het ware. In dit geval is het raadzaam om professionele hulp (via de huisarts) in te schakelen. Het is de vraag of u er verstandig aan doet deze cursus te volgen met de hoop “er nu definitief uit te komen”.

B Mate van zelfdiscipline
Aan de hand van deze vragen krijgt u een indruk in hoeverre u een bepaalde discipline kunt opbrengen. Indien u hier twee of meer keer “scoort” is het verstandig om van eenvoudige richtlijnen uit te gaan, bijvoorbeeld door het volgen van een streng dieet!